Utrecht Algemeen:
Motivering:
Vanuit een
hang naar geografie en historie kun je soms aan iets beginnen zonder dat je
precies voor ogen hebt waar het zal
of moet
eindigen. De geschiedenis van Utrecht lag voor de hand. Ook al ben ik
er niet geboren- ik woon er al 42 jaar.
Aanvankelijk wilde ik de toponiemen van heel Nederland ‘even’ verzamelen.
Maar dan kom je er al gauw achter, dat zelfs het geheel van een provincie al
een enorme kluif is. Tenminste wanneer je enige volledigheid en juistheid
probeert na te streven.
Uiteindelijk werd Utrecht in bredere zin het subject van mijn bezigheden.
De
mogelijkheden daartoe werden vergemakkelijkt, omdat ik ook als hobby “oude “
informatieve boeken en atlassen
verzamel.
Daaronder een behoorlijke collectie boeken over Utrecht.
Aanvankelijk gestart met een schrijfmachine en staten ben ik in 1995
overgestapt op de computer hetgeen zo’n hobby van gegevens verzamelen een
enorm stuk hanteerbaarder maakt.
Het voorlopige eindresultaat is een kroniek van Utrecht- een lijst
met oude beroepsnamen of ambachten- een overzicht
van de bevolkingsgroei van alle gemeenten van Utrecht en voorts
diverse tabellen met toponiemen van zowel de stad als
van de provincie.
Als eerste specifieke onderwerp zijn de oude en huidige waterlopen
geïnventariseerd met hun ligging en ontstaan.
Wellicht volgen er nog meer specifieke onderwerpen.
Keuze
voor tabellen:
De rijke
historie van Utrecht is uitbundig en bijna uitputtend beschreven in vele
boeken en geschriften. Iedere auteur
heeft
daarbij zijn eigen invalshoek.
Bovendien
zijn de meeste boeken ‘verhalend’ van aard en zeer goed gedetailleerd. Daar
staat tegenover, dat ze als
‘naslagwerk’ minder makkelijk te hanteren zijn en ook nog wel eens aan
concreetheid te wensen overlaten.
Al met al
reden om overzichtelijke naslagtabellen te maken met gegevens, die ‘snel’
gevonden kunnen worden , waaruit
een eerste
aanzet tot kennis gevormd kan worden.
Gaat de
interesse dieper, dan zal het aloude vertrouwde boek een betere bron voor U
zijn.
Inhoud
der tabellen:
De gegevens
betreffen de historie van markante gebouwen- straten- openbaar
vervoer- kerken- markten e.d.,
die er zijn
geweest of thans nog zijn.
Ook de
structuur van de provincie in gemeenten respectievelijk van de stad in
wijken, buurten e.d. komt aan de orde.
De wateren
in provincie en stad krijgen specifieke aandacht in een aparte tabel.
Personen en
gebeurtenissen zijn niet opgenomen.
Kernpunt in
de tabellen zijn de z.g. Toponiemen oftewel de namen, die in het
maatschappelijk verkeer aan allerlei
materiële
zaken zijn gegeven,die grondbeslag met zich brengen.
Juistheid:
Iedereen,
die wel eens met plaatsnamen is bezig geweest, heeft ervaren, dat bronnen
nog wel eens foutieve
of
onduidelijke gegevens over schrijfwijze-over ligging- over ontstaan e.d.
vermelden.
Dit geldt
nog meer wanneer we over de betekenis van namen een verklaring willen geven.
Door het
gebruik van de vele verschillende bronnen heeft reeds enige schifting plaats
gevonden.
Er is
echter geen enkele pretentie, dat de in de tabel gegeven naamsverklaringen
ook de juiste zijn.
Dit vereist
veel meer historisch onderzoek, dan in het kader van mijn doelstellingen
paste.
Naamsverklaring:
Wanneer je
bezig bent met toponiemen roept de nieuwsgierigheid al gauw de vraag op, wat
de naam van een plaats e.d.
nu
eigenlijk betekent en/of waar die naam dan vandaan komt.
Soms lijkt
de verklaring voor de hand te liggen, maar dat is meerdere malen zeer
bedrieglijk gebleken.
In de
linkerkolom vindt U een link "Naamsverklaring", die U brengt bij
aanwijzingen en bij een taalkundige woordenboekje,
die
behulpzaam kunnen zijn bij het zoeken van die verklaring. van b.v. een
plaatsnaam.
Inhoud
Onderwerp Utrecht:
Het
resultaat van vele jaren werk is vastgelegd in diverse, hieronder genoemde
tabellen met als hoofdindeling:
1. Utrecht Historie
op deze pagina via links hieronder sub 1
2. Utrecht Provincie
via gelijknamige link in paginamarge links
3. Utrecht Stad
via gelijknamige link in paginamarge links
4. Utrecht Waterlopen (in Stad en Provincie) via
gelijknamige
link in paginamarge links
Om U een
idee te geven van de inhoud van die hoofdstukken hieronder een korte
samenvatting:
1. Utrecht Historie:
1.1
Verantwoording en inhoud van het onderwerp "Ütrecht" ( zie hierboven)
1.2
Tabel: "Kroniek
van Historische Feiten"
Ca 400 historisch feiten in chronologisch volgorde, die van
cruciale betekenis voor de provincie en stad zijn gebleken.
Bedoeld als naslag voor de eerste kennisbehoefte. Klik op de link om
de tabel in te zien
1.3
Tabel: "Bevolkingsgroei
per gemeente"
Overzicht van de inwonersaantallen van 1815 tot heden per gemeente anno 2008
Klik op de link om de tabel in te zien
1.4
Tabel: "Lijst
van Oude Beroepsnamen". Klik op de link om de tabel in te
zien.
2. Utrecht
Provincie:
Onderstaande
tabellen bereikt U via de gelijknamige link in de paginamarge links !!
2.1 Tabel
“Toponiemen Provincie Utrecht”:
Hierin ruim 3400 oude en huidige namen van woonkernen- rivieren-
bossen- sportparken – bedrijfsterreinen ed
in alfabetische
volgorde.
Kortom alle namen inzake grondbeslag. Tevens wordt aangeduid: ligging-
huidige gemeente- vroegere namen
en aanzet tot naamsbetekenis.
Gegevens over annexaties- aantal inwoners en oppervlakte staan vermeld in de
tabellen hierna.
2.2 Tabel
“Woonkernen Provincie Utrecht”.
Bijna 900 namen van woonkernen in alfabetische volgorde met
aanduiding van ligging en huidige gemeente,
maar nu aangevuld met gegevens over veranderingen van gemeente en gegevens
over aantallen inwoners en
oppervlakte voor 4 perioden tussen de jaren 1815 en 2000
2.3 Tabel
“Samenstelling Utrechtse Gemeenten ”.
Dezelfde 900 namen van woonkernen, maar nu gegroepeerd per 29 gemeenten
anno 2008.
Voorts aanduiding van annexaties met aantallen inwoners resp oppervlakte
op 4 meetpunten van 1815 tot 2004
van zowel woonkernen als de gehele gemeente. Voor de duidelijkheid is ook de
ligging weer vermeld.
3. Utrecht
Stad:
Onderstaande tabellen bereikt U via de gelijknamige link in de paginamarge
links !!!
3.1
Tabel: “Toponiemen Stad Utrecht”
Bijna 2900 aardrijkskundige namen van allerlei vormen van grondbeslag, die
van historische en/of van significante
betekenis zijn voor de stad.
Genoteerd in alfabetische volgorde met aanduiding van ligging en korte
historische gegevens
3.2
Tabel: "Toponiemen per Soort"
Ca 2600 aardrijkskundige namen van objecten in de stad Utrecht nu gesorteerd
naar aard van het grondbeslag
zoals wijken- buurten- voorzieningen- monumenten- historische gebouwen e.d.
3.3
Tabel : "Wijk- en Buurtnamen"
Oude en nieuwe namen in alfabetische volgorde met aanduiding van
huidige officiële Wijk-/Buurtnamen
3.4
Tabel : "Officiële Wijk- en Buurtnamen"
Een
indeling zoals die door de gemeente anno 2008 wordt gehanteerd in haar
presentaties
3.5
Tabel : "Lijst van Historische Wijk-en Buurtnamen"
4. Utrecht Waterlopen:
Onderstaande
tabellen bereikt U via de gelijknamige link in de paginamarge links !!!
4.1 Tabel: "Waternamen in
Utrecht Provincie
4.2 Tabel: "Waterlopen en bruggen in Utrecht Stad